ყაზბეგი ზამთარში

როგორია ზამთარი ყაზბეგში

სტეფანწმინდა მყინვარწვერის ძირას, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1740 მეტრზე მდებარეობს. დაბასა და ფერდობებზე თოვლი ჩვეულებრივ დეკემბრიდან მარტამდე დევს. ზამთარი ცივი, მაგრამ საკმაოდ მშრალია, ამიტომ მოწმენდილი დღე ბევრია, მყინვარწვერი კი ყველაზე კარგად დილით ჩანს.

ყველაზე ცივი თვეები დეკემბერი, იანვარი და თებერვალია. დღის საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა დეკემბერში დაახლოებით 0 °C-ია, იანვარსა და თებერვალში კი -2 °C. ღამით ტემპერატურა -8 °C-დან -11 °C-მდე ეცემა. უღელტეხილზე უფრო ცივა და ქარიანია, ვიდრე დაბაში.

სამაგიეროდ ზამთარში აქ სიწყნარეა და ხალხი გაცილებით ნაკლებია, ვიდრე ზაფხულში. მთავარი რისკი ჯვრის უღელტეხილია, რომელიც შეიძლება რამდენიმე საათით ან დღით დაიკეტოს. თუ ამისთვის დამატებით დროს გაითვალისწინებთ, ზამთრის მოგზაურობა ნამდვილად ღირს.

ტური

ყაზბეგი და საქართველოს სამხედრო გზა

1 დღე≈ 11 სთ300 $-დან270 €-დან785 ₾-დან

გზა ჯვრის უღელტეხილზე

თბილისიდან საქართველოს სამხედრო გზა ჟინვალის წყალსაცავისა და ანანურის გავლით მიდის, მლეთიდან კი სერპანტინით გუდაურამდე ადის. გუდაურის შემდეგ იწყება მონაკვეთი, რომელიც ზამთარში ყველაზე მნიშვნელოვანია. ის დაახლოებით 14 კმ-ია და ჯვრის უღელტეხილის (2379 მეტრი) გავლით სოფელ კობამდე მიდის. კობიდან სტეფანწმინდამდე კიდევ დაახლოებით 17 კმ-ია.

ამ მონაკვეთზე ხუთი ზვავსაწინააღმდეგო გალერეაა. ეს ბეტონის გვირაბებია, რომლებიც გზას იქ ფარავს, სადაც ზვავი ჩამოდის. სახიფათო დღეებში ავტომობილებს მხოლოდ გალერეებით ატარებენ, ზოგჯერ რიგრიგობით, ხან ერთი, ხან მეორე მიმართულებით. ლოდინი შეიძლება ერთ საათამდე გაგრძელდეს. ასეთ დღეებში მლეთიდან კობამდე გაჩერება აკრძალულია, ამიტომ მეგობრობის თაღთან ფოტოს გადაღება სხვა დღეს მოგიწევთ.

1 დეკემბრიდან 1 მარტამდე მლეთიდან კობამდე ზამთრის საბურავები სავალდებულოა. საბურავს ფიფქის ნიშანი და არანაკლებ 3 მმ სიღრმის პროტექტორი უნდა ჰქონდეს. დარღვევისთვის ჯარიმა 100 ლარია. თოვის დროს პოლიციამ შეიძლება ჯაჭვებიც მოითხოვოს და შესაბამისი საბურავების გარეშე ავტომობილი უკან დააბრუნოს.

კვეშეთი-კობის ახალი გზა 9-კილომეტრიანი გვირაბით უღელტეხილს გვერდს აუვლის, მაგრამ, ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ცნობით, ის მხოლოდ 2028 წელს გაიხსნება. 2026/27 წლის ზამთარში ყაზბეგისკენ მთელი ტრანსპორტი ისევ უღელტეხილზე გაივლის.

როდის და რატომ იკეტება ჯვრის უღელტეხილი

გუდაური-კობის მონაკვეთს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი კეტავს, როცა ზვავსაშიშროება, გარემოს ეროვნული სააგენტოს შეფასებით, მაღალია. გზას ქარბუქისა და ცუდი ხილვადობის დროსაც კეტავენ. ჯერ სატვირთო და მისაბმელიან ავტომობილებს აჩერებენ, ხშირად მსუბუქ ავტომობილებზე რამდენიმე საათით ადრე. თავად გუდაურამდე თბილისიდან ჩვეულებრივ მაინც მიხვალთ.

ზვავსაშიშროების გამო გზას ღამით არ წმენდენ, ამიტომ საღამოს დაკეტილი გზა მომდევნო დღემდე იშვიათად იხსნება.

დაკეტვა რამდენიმე საათიდან რამდენიმე დღემდე გრძელდება. 2025/26 წლის ზამთარში მსუბუქი ავტომობილებისთვის გზა 13 იანვრიდან დაახლოებით ორი დღით იყო დაკეტილი, 2 თებერვლიდან სამი დღით, 26 თებერვლიდან კი თითქმის ოთხი დღით. დაკეტვა გაზაფხულზეც ხდება. 2025 წელს უღელტეხილი 13-დან 17 აპრილამდე იყო დაკეტილი, 2026 წელს კი 23-დან 25 აპრილამდე.

კობი-გუდაურის საბაგირო, რომლის სიგრძეც 7 კმ-ზე ცოტა მეტია, სხვა მიზნებთან ერთად დაკეტილი გზის ალტერნატივადაც აშენდა. 2021 წლის იანვარში ამ საბაგიროთი ყაზბეგში ჩარჩენილი ტურისტები გუდაურში გადაიყვანეს. ის დღისით, გუდაურის სხვა საბაგიროებთან ერთად მუშაობს (2025/26 წლის ზამთარში 10:00-დან 17:00-მდე), ძლიერი ქარის დროს კი ჩერდება. ზრდასრულის ბილეთი ორივე მიმართულებით 45 ლარი ღირდა. ეს სათადარიგო ვარიანტია და გეგმას მასზე ნუ ააგებთ.

როგორ შევამოწმოთ გზის მდგომარეობა ჯვრის უღელტეხილზე

გზა გამგზავრების წინა საღამოს შეამოწმეთ და დილით, გასვლამდე, კიდევ ერთხელ.

• საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის შეზღუდვების გვერდი. ეს ოფიციალური წყაროა. ყოველ შეტყობინებაში მითითებულია, მოძრაობა შეიზღუდა თუ აღდგა და რომელ საათზე.
• საზოგადოებრივი მაუწყებლის სიახლეები საიტზე 1tv.ge, ქართულად და ინგლისურად.
• რუსულენოვანი Telegram-არხი @Verhniy_Lars. ის დაკეტვის შესახებ ცნობებს სწრაფად ავრცელებს და წინასწარ აფრთხილებს, თუ ძლიერი თოვის გამო დაკეტვაა მოსალოდნელი.
• ჩვენი მძღოლები გზას მგზავრობის წინა საღამოს და იმავე დილით ამოწმებენ. თუ რამე შეიცვლება, მაშინვე მოგწერენ.

გერგეტის სამება ზამთარში

2170 მეტრზე მდგარი ეკლესია მთელი წელი ღიაა, ოფიციალურად 09:00-დან 17:00-მდე.

სოფელ გერგეტიდან ეკლესიამდე დაახლოებით 6 კმ სიგრძის გზა იყინება. თოვლსა და ყინულზე აქ მხოლოდ მაღალი გამავლობის ავტომობილები ადის, ძლიერი თოვის შემდეგ კი გზა გაწმენდამდე შეიძლება გაუვალი იყოს. ადგილობრივი ჯიპები დაბის ცენტრალურ მოედანზე დგას. 2026 წელს საერთო ავტომობილში ერთი ადგილი 15-25 ლარი ღირდა, მთელი ავტომობილი ასვლა-ჩამოსვლით კი 50-100 ლარი, ზემოთ დაახლოებით ნახევარსაათიანი ლოდინით. ჩვენი ყაზბეგის ტურის პროგრამაში გერგეტის სამებამდე ასვლაც შედის. თოვლის დროს მძღოლი ადგილზე გადაწყვეტს, ზემოთ ჩვენი Prado ავა თუ ადგილობრივ ჯიპში გადაჯდომა იქნება უფრო უსაფრთხო.

ფეხით დაბის ცენტრიდან 3-3,5 კმ-ია, სიმაღლეთა სხვაობა კი 400-450 მეტრი. ზაფხულში ასვლას 1-2 საათი სჭირდება, თოვლში მეტი. თუ ბილიკი ახალმა თოვლმა დაფარა, ტყის გზით სიარული უფრო ადვილია. ჩაიცვით არასრიალა ძირიანი ფეხსაცმელი და წაიღეთ ყინულზე სასიარულო წვეტები და სალაშქრო ჯოხები. ბოლო ციცაბო აღმართი და ეკლესიის ეზო ხშირად მოყინულია.

მხრები და მუხლები დაფარული უნდა იყოს, ქალებს ქვედაკაბა უნდა ეცვათ და თავი დაფარული ჰქონდეთ. მოსასხამებს შესასვლელთან გასცემენ, ეკლესიაში ფოტოს გადაღება კი არ შეიძლება.

რა ვნახოთ და რა გავაკეთოთ ზამთარში

ასფალტიან გზებთან მდებარე ყველა ადგილის ნახვა ზამთარშიც შეიძლება. ჯუთასა და თრუსოში კი ვერ მიხვალთ, რადგან იქ მიმავალი გრუნტის გზები დაახლოებით ნოემბრიდან მაისამდე თოვლის ქვეშაა.

• გველეთის ჩანჩქერი, დაბიდან 7 კმ-ით ჩრდილოეთით, ყინვებში ყინულის კედლად იქცევა. ჩანჩქერამდე 15-20 წუთი ფეხით უნდა იაროთ. ბილიკი იყინება, ამიტომ წადით კარგი ფეხსაცმლითა და ყინულზე სასიარულო წვეტებით ან ადგილობრივ გიდთან ერთად.
• დარიალის მონასტერი, დაბიდან 10-11 კმ-ით ჩრდილოეთით, მთავარი გზის პირას, საზღვართან. დათვალიერებას 30-40 წუთი სჭირდება.
• სნო, დაბიდან 10 წუთის სავალზე, თბილისის მიმართულებით. მერაბ ფირანიშვილის უზარმაზარი ქვის თავები და XVI საუკუნის ციხე ასფალტიანი გზის პირას, თოვლში დგას.
• სიონი, IX-X საუკუნეების ბაზილიკა საგუშაგო კოშკით, უშუალოდ მთავარი გზის პირას, დაბიდან 9 კმ-ში, თბილისის მიმართულებით.
• სეირნობა თოვლის ფეხსაცმლით. ასეთ ფეხსაცმელს სტეფანწმინდის ცენტრში აქირავებენ, პოპულარული მარშრუტები კი სნოსკენ და ტყის გზით გერგეტისკენ მიდის. გზიდან მოშორებით ზვავის საფრთხე ნამდვილად არსებობს, ამიტომ იარეთ სერტიფიცირებულ ადგილობრივ გიდთან ერთად, ისევე როგორც სათხილამურო ლაშქრობისას.
• ერთი დღე გუდაურის ტრასებზე. საბაგიროები 2026 წლის 20 დეკემბრიდან (გამოცხადდა 2026 წლის 9 ოქტომბერს) სავარაუდოდ 2027 წლის აპრილის შუა რიცხვებამდე იმუშავებს, კობიდან კი საბაგირო პირდაპირ სათხილამურო ზონაში ადის. დაწვრილებით წაიკითხეთ სტატიაში გუდაური ზამთარში.

ერთი დღით თუ ღამის გათევით სტეფანწმინდაში

თბილისიდან სტეფანწმინდამდე 155 კმ-ია, ჩვენი ტრანსფერით დაახლოებით 3 საათის სავალი. ზამთარში გაითვალისწინეთ 3,5-4 საათი, ხოლო თუ გალერეებში მოძრაობა რიგრიგობით ხდება, უფრო მეტი. დეკემბერში მზე 08:00-ის შემდეგ ამოდის და დაახლოებით 17:30-ზე ჩადის, ამიტომ უკან დაბრუნებისას უღელტეხილი დღის სინათლეზე გადაიარეთ.

სტეფანწმინდაში ღამის გათევა ზამთრის მოგზაურობას ძალიან ამარტივებს. დილით მყინვარწვერს მოწმენდილ ცაზე ნახავთ, ხოლო თუ უღელტეხილი დაიკეტა, ლოდინი თბილ სასტუმროში მოგიწევთ და არა ავტომობილში.

თუ რუსეთისკენ მიდიხართ, გაითვალისწინეთ, რომ უღელტეხილის დაკეტვისას ზემო ლარსზეც ჩერდება მოძრაობა. დაწვრილებით წაიკითხეთ სტატიაში ზემო ლარსი.

თუ იმავე დღეს ბრუნდებით, დღე დაახლოებით ასე დაგეგმეთ.

• 08:00, გამგზავრება თბილისიდან. დაახლოებით 09:15-ზე მოკლე გაჩერება ანანურთან.
• დაახლოებით 11:00, გუდაური და უღელტეხილი. მეგობრობის თაღთან გაჩერება, თუ იმ დღეს ეს ნებადართულია.
• 12:00-12:30, სტეფანწმინდა. გერგეტის სამება ჯიპით, დაახლოებით 1,5 საათი.
• 14:00, სადილი დაბაში.
• 15:00, დარიალის მონასტერი ან გველეთის ჩანჩქერი, ორიდან ერთი.
• არაუგვიანეს 16:00-ისა, უკან გამგზავრება. უღელტეხილს დაბნელებამდე გადაივლით და თბილისში დაახლოებით 19:30-20:00-ზე იქნებით.

თუ მგზავრობის დღეს უღელტეხილი დაიკეტა

თუ მგზავრობის დღეს გზას ოფიციალურად დაკეტავენ, დაველოდებით და მოგვიანებით წავალთ, მგზავრობას სხვა დღისთვის გადავდებთ ან უფასოდ გავაუქმებთ.

ზამთარში ჩვენი ავტომობილები ზამთრის საბურავებით დადის და ჯაჭვებიც თან აქვს. თოვლიანი გზისთვის გირჩევთ Toyota Land Cruiser Prado-ს. მას სრული წამყვანი აქვს და ოთხ მგზავრამდე იტევს.

როგორ დავჯავშნოთ ტრანსფერი ან ტური

თუ სტეფანწმინდაში ერთი ღამით ან მეტი ხნით რჩებით, დაჯავშნეთ ტრანსფერი თბილისიდან ყაზბეგში. აეროპორტიდან პირდაპირ მთაში ტრანსფერი თბილისის აეროპორტიდან ყაზბეგში წაგიყვანთ. ეს 170 კმ-ია და დაახლოებით 3 საათი და 15 წუთი სჭირდება, თოვლში კი მეტი. მძღოლი თქვენს რეისს თვალს ადევნებს და ჩამოფრენის დარბაზში დაგხვდებათ. ერთდღიანი მოგზაურობისთვის აირჩიეთ ტური ყაზბეგსა და საქართველოს სამხედრო გზაზე. ის დაახლოებით 11 საათს გრძელდება, თბილისში თქვენს სასტუმროსთან იწყება და იქვე მთავრდება.

ფასი ფიქსირებულია და ავტომობილზეა, არა თითო მგზავრზე. საბავშვო სავარძლები უფასოა, მძღოლს კი მგზავრობის შემდეგ უხდით. შვიდ კაცამდე ჯგუფს Mercedes-Benz V-Class მოერგება. დაჯავშნა საიტზე ან ჩვენს Telegram-ბოტში შეგიძლიათ. ამას დაახლოებით ორი წუთი სჭირდება.