რა ვნახოთ ყაზბეგში და რამდენი დღე დაგჭირდებათ

რა ვნახოთ ყაზბეგში?

ყაზბეგში მთავარი სანახავია გერგეტის სამება დაბის თავზე, გველეთის ჩანჩქერი და დარიალის მონასტერი საზღვრისკენ მიმავალ გზაზე, სნოს უზარმაზარი ქვის თავები, სიონის ტაძარი გზატკეცილთან და ლაშქრობები ჯუთისა და თრუსოს ხეობებში. სტეფანწმინდა, რომელსაც თითქმის ყველა ისევ ყაზბეგს ეძახის, მყინვარწვერის ძირას, დაახლოებით 1740 მეტრზე მდებარე პატარა დაბაა და თითქმის ყველაფერი საინტერესო მისგან 20 კმ-ის რადიუსშია.

• გერგეტის სამება, XIV საუკუნე, 2170 მ. ცენტრიდან 6 კმ ასფალტით ან 3-3,5 კმ ფეხით. ავტომობილით დაახლოებით 1,5 საათი, ფეხით 3-4 საათი. ღიაა მთელი წელი, 9:00-დან 17:00-მდე.
• გველეთის ჩანჩქერი. 7 კმ ჩრდილოეთით, შემდეგ ბილიკზე 15-20 წუთი. დაახლოებით ერთი საათი. მთელი წელი, ზამთარში ბილიკი იყინება.
• დარიალის მონასტერი. 10-11 კმ ჩრდილოეთით, საზღვართან. 30-40 წუთი. მთელი წელი.
• სნოს ქვის თავები და ციხე. დაახლოებით 8 კმ, ჯუთისკენ მიმავალ გზაზე. 40-60 წუთი. მთელი წელი.
• სიონი. 9 კმ თბილისის მიმართულებით, პირდაპირ გზატკეცილთან. 20-30 წუთი. მთელი წელი.
• ჯუთა და ჭაუხის ტბა. დაახლოებით 20 კმ. გზის ჩათვლით 6-7 საათი. ივნისიდან ოქტომბრამდე.
• თრუსოს ხეობა. ბილიკის დასაწყისამდე, ქვემო ოქროყანამდე, დაახლოებით 18 კმ. გზის ჩათვლით 6-8 საათი. ივნისიდან ოქტომბრამდე.

ტური

ყაზბეგი და საქართველოს სამხედრო გზა

1 დღე≈ 11 სთ300 $-დან270 €-დან785 ₾-დან

საკმარისია თუ არა ყაზბეგისთვის ერთი დღე, თუ ღამე უნდა დარჩეთ?

თბილისიდან ერთ დღეში გერგეტის სამებასა და გზატკეცილთან ახლოს კიდევ ერთ-ორ ადგილს მოასწრებთ, მაგრამ ეს 10-12-საათიანი დღეა, რომლის დაახლოებით 6 საათი მანქანაში გადის. ერთი ღამე დარჩით, თუ მყინვარწვერის დილით ნახვა გინდათ, როცა ის ყველაზე ხშირად მოჩანს, ორი კი, თუ ჯუთაში ან თრუსოშიც აპირებთ წასვლას. ეს ხეობები თბილისიდან ერთდღიან მოგზაურობაში არ ეტევა.

ზამთარში ღამის გათევა დაზღვევაცაა. თუ ჯვრის უღელტეხილს დაკეტავენ, თბილ სასტუმროში დაელოდებით და არა მანქანაში. დეკემბერში მზე დაახლოებით 17:30-ზე ჩადის, ამიტომ სტეფანწმინდიდან შუადღის შემდეგ ადრე გამოდით, რომ უღელტეხილი სინათლეზე გადაიაროთ, და გერგეტის შემდეგ მხოლოდ ერთი ადგილი დაგეგმეთ.

მძღოლით გაჩერებებს თქვენ ირჩევთ, ავტომობილი კი ყველგან გელოდებათ. ასეთი დღე ჩვენს ტურში საქართველოს სამხედრო გზაზე უკვე დაგეგმილია, თბილისის სასტუმროდან და უკან დაახლოებით 11 საათი. ჩვეულებრივ დღე ასე გამოიყურება.

• 8:00, გამგზავრება თბილისიდან. ორი-სამი მოკლე გაჩერებით სტეფანწმინდაში დაახლოებით 12:00-ზე იქნებით.
• 12:00, გერგეტის სამება. ავტომობილით ან ჯიპით დაახლოებით 1,5 საათი სჭირდება, ფეხით 3-4 საათი, მაგრამ მაშინ ჩანჩქერისა და მონასტრის გამოტოვება მოგიწევთ.
• 13:30, სადილი დაბაში.
• 14:30, გველეთის ჩანჩქერი, შემდეგ დარიალის მონასტერი. ორივეს ერთად 1,5-2 საათი სჭირდება.
• 16:30, დაბრუნებისას სნოს ქვის თავები, ნახევარი საათი.
• 17:30, უკან გამგზავრება, თბილისში დაახლოებით 20:30-ზე იქნებით.

როგორ მივიდეთ თბილისიდან ყაზბეგში?

ყაზბეგი თბილისიდან ჩრდილოეთით, საქართველოს სამხედრო გზაზე, დაახლოებით 155 კმ-შია. ავტომობილით გაჩერებების გარეშე დაახლოებით 3 საათი სჭირდება, ზამთარში 3,5-4 საათი. გზა მთელ სიგრძეზე ასფალტიანია და ჯვრის უღელტეხილზე (2379 მ) გადადის.

მარშრუტკები დიდუბის ავტოსადგურიდან დღეში დაახლოებით 11-ჯერ გადის, 8:00-დან 19:00-მდე, არასეზონზე უფრო იშვიათად. ბილეთი 20 ლარია, მხოლოდ ნაღდი ფულით, გზაში 3-3,5 საათია და ღირსშესანიშნაობებთან მარშრუტკა არ ჩერდება (გადამოწმებულია 2026 წლის ოქტომბერში). ავტომობილით შეგიძლიათ ჟინვალთან, ანანურთან, გუდაურსა და ხალხთა მეგობრობის თაღთან გაჩერდეთ. ყველა გაჩერება აღწერილია სტატიაში თბილისიდან ყაზბეგში.

ჩვენს ტრანსფერს თბილისიდან ყაზბეგში ფიქსირებული ფასი აქვს ავტომობილზე, მძღოლს მგზავრობის შემდეგ უხდით, საბავშვო სავარძელი კი უფასოა. შეკვეთა საიტზე ან ჩვენს Telegram-ბოტში შეგიძლიათ. ჩვენი ავტომობილებიდან მაღალი გამავლობისაა მხოლოდ Toyota Land Cruiser Prado. ამინდის მიხედვით გერგეტზე ასასვლელად და ჯუთისა და თრუსოს გრუნტის გზებზე შეიძლება ადგილობრივი ჯიპი დაგჭირდეთ, ამას მძღოლი ადგილზე გეტყვით.

შეიძლება თუ არა გერგეტის სამებამდე ფეხით ასვლა და რამდენი ხანი სჭირდება?

დიახ, ბილიკი სტეფანწმინდის ცენტრიდან გერგეტის სამებამდე ცალი მიმართულებით 3-3,5 კმ-ია, 400-450 მეტრის აღმართით, ასვლას 1-2 საათი სჭირდება, ჩამოსვლას კი 1-1,5 საათი. ზემოთ გატარებული დროის ჩათვლით 3-4 საათი დაგეგმეთ. ბილიკი მდინარეს კვეთს და სოფელ გერგეტზე გადის, ბოლო მონაკვეთზე აღმართი ციცაბოა, ამიტომ კარგი ძირის მქონე ფეხსაცმელი ჩაიცვით.

XIV საუკუნის წმინდა სამების ეკლესია ზღვის დონიდან 2170 მეტრზე დგას. შესვლა უფასოა, ჭიშკარი 9:00-დან 17:00-მდე ღიაა. მყინვარწვერი დილით ყველაზე კარგად ჩანს, შუადღისთვის კი მწვერვალს ხშირად ღრუბელი ფარავს.

ეკლესიამდე დაახლოებით 6 კმ სიგრძის ასფალტიანი გზაც მიდის და მშრალ ამინდში ჩვეულებრივი ავტომობილი ავტოსადგომამდე ადის. გზას დროდადრო მეწყერი აზიანებს, თოვლსა და ყინულზე კი მხოლოდ ჯიპით ან ფეხით ადიან. ადგილობრივი ჯიპები ცენტრალურ მოედანზე დგას და ზემოთ დაახლოებით 20 წუთში ადის. 2026 წლის შემოდგომაზე საერთო ჯიპში ერთი ადგილი 15-25 ლარი ღირდა, მთელი ავტომობილი ასვლა-ჩამოსვლით კი 50-100 ლარი, ზემოთ 30-45-წუთიანი ლოდინით.

მხრები დაფარული უნდა იყოს, მოკლე შარვლით მამაკაცებს არ უშვებენ. ქალებს ქვედაკაბა უნდა ეცვათ და თავი დაფარული ჰქონდეთ. მოსასხამებს შესასვლელთან გასცემენ, მაგრამ ზაფხულში, შუადღის შემდეგ, შეიძლება ყველას არ ეყოს. ეკლესიაში ფოტოს გადაღება არ შეიძლება.

გამოცდილი მოლაშქრეები ეკლესიიდან გზას გერგეტის მყინვარისა და ძველი მეტეოსადგურისკენ აგრძელებენ. მეტეოსადგური 3653 მეტრზეა და ახლა ალპინისტების თავშესაფარია. მყინვარამდე და უკან დაახლოებით 20 კმ-ია, რასაც 8-12 საათი სჭირდება. სეზონი ივნისიდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე გრძელდება. მეტეოსადგურამდე ნაპრალებიანი მყინვარი უნდა გადაკვეთოთ, ამიტომ გამოცდილების გარეშე იქ მხოლოდ გიდთან ერთად წადით.

მუშაობს თუ არა Bolt ყაზბეგში და რა ღირს ტაქსი და ჯიპი?

Bolt სტეფანწმინდაში მუშაობს, მაგრამ მძღოლები ძალიან ცოტაა, ამიტომ მასზე იმედი არ დაამყაროთ. სინამდვილეში ყველა ადგილობრივი ტაქსით და ჯიპით დადის. ისინი ცენტრალურ მოედანზე და ავტოსადგურთან დგანან, ან სასტუმროს მასპინძელს სთხოვეთ, გამოგიძახოთ. მრიცხველი არ აქვთ, ამიტომ წინასწარ შეთანხმდით ფასზე, ლოდინის დროზე და იმაზე, ფასი ავტომობილზეა თუ ერთ კაცზე.

ქვემოთ ფასებია ავტომობილზე, 2026 წლის სექტემბრისა და ოქტომბრის მონაცემებით.

• გერგეტის სამება, ასვლა-ჩამოსვლა ლოდინით. 50-100 ლარი, საერთო ჯიპში ერთი ადგილი 15-25 ლარი.
• გველეთის ჩანჩქერი. 50-60 ლარი, პლუს ლოდინი.
• სიონი. 35-40 ლარი ცალი მიმართულებით.
• ჯუთა. ცალი მიმართულებით 60 ლარიდან, მისვლა-დაბრუნება 3-4-საათიანი ლოდინით 100-150 ლარი. დაკეტილი მონაკვეთის იქით ადგილობრივი მძღოლი 40 ლარს იღებს.
• თრუსო, ბილიკის დასაწყისამდე ქვემო ოქროყანაში. ცალი მიმართულებით 60-70 ლარი, მისვლა-დაბრუნება 80-140 ლარი.
• საერთო მიკროავტობუსი. 2026 წლის ივნისიდან Mountain Travel Agency ჯუთასა და თრუსოში მგზავრებს 45 ლარად დაატარებდა, მისვლა-დაბრუნებით. გასვლა 9:30-ზე იყო, დაბრუნება 17:00-ზე, თუ მინიმუმ ხუთი მგზავრი შეგროვდებოდა. დღისით დარიალსა და გველეთშიც იყო რეისი. Mountain Freaks-ის შატლები 2026 წელს აღარ დადის. სეზონის ბოლოს დაბაში იკითხეთ, ისევ დადის თუ არა მიკროავტობუსი.
• ნაღდი ფული. ტაქსი, ჯიპი და მიკროავტობუსი მხოლოდ ნაღდ ფულს იღებს. დაბაში სულ რამდენიმე ბანკომატია და ზაფხულის შაბათ-კვირას შეიძლება დაცარიელდეს, ამიტომ ლარი თბილისიდან წაიღეთ.
• ნაქირავები ავტომობილი. 2026 წელს გაქირავების კომპანიების უმეტესობა ჯუთისა და თრუსოს გზებზე სიარულს კრძალავდა და იქ დაზღვევა არ მოქმედებს. დაწვრილებით სტატიაში ავტომობილის ქირაობა თუ მძღოლი.

ჯუთა თუ თრუსო, რომელი ხეობა აირჩიოთ?

ჯუთა აირჩიეთ ჭაუხის დაკბილული მწვერვალებისა და უფრო მოკლე ლაშქრობისთვის, რომელსაც გზად კაფე ხვდება, თრუსო კი გრძელი, თითქმის სწორი გასეირნებისთვის მიტოვებული სოფლების, მინერალური წყაროებისა და ციხის გავლით. ორივე ხეობა დაახლოებით ივნისიდან ოქტომბრამდეა ღია, თითოეულს სტეფანწმინდიდან ცალკე დღე სჭირდება, შემოდგომით კი ორივეში ფერები უფრო ლამაზია, ვიდრე თავად დაბაში.

• ჯუთა. სოფელი დაახლოებით 2200 მეტრზე, დაბიდან 20 კმ-ში. სოფლიდან ჭაუხის ტბამდე და უკან დაახლოებით 8 კმ და 3-4 საათია, დაკეტილი მონაკვეთის ჩათვლით კი დაახლოებით 13 კმ. სოფლიდან ნახევარ საათში თავშესაფარი Fifth Season შეგხვდებათ, სადაც კაფეა. საუკეთესო არჩევანია, თუ დიდი მთები გინდათ ნაკლები დატვირთვით.
• თრუსო. ხეობის ფსკერი 2030 მეტრიდან ზაქაგორთან დაახლოებით 2240 მეტრამდე ადის, ბილიკის დასაწყისამდე დაბიდან 18 კმ-ია. ზაქაგორის ციხემდე და უკან დაახლოებით 22 კმ, 5-7 საათი და დაახლოებით 340 მეტრი აღმართია, ნაკლები, თუ გზის ნაწილს ჯიპით გაივლით. მიტოვებული ოსური სოფლები, ტრავერტინები და ბუყბუყა მინერალური ტბა. სასაზღვრო ზონაა, ამიტომ პასპორტი ან პირადობის მოწმობა დაგჭირდებათ.
• ორივე. სტეფანწმინდაში ორი ღამით ჯუთასაც მოასწრებთ და თრუსოსაც.

როგორ მივიდეთ ჯუთასა და ჭაუხის ტბამდე 2026 წელს?

სტეფანწმინდიდან სნოს გავლით დაახლოებით 20 კმ-ს გაივლით ჯუთის ქვემოთ მდგარ ბარიერამდე, ბოლო 2,6 კმ კი ფეხით უნდა აიაროთ, დაახლოებით 40 წუთში, ან ადგილობრივ მძღოლს 40 ლარად აჰყვეთ. სოფლის წინ გზის მონაკვეთი 2025 წლის 17 ივნისს ჩამოიშალა, 2026 წლის ოქტომბერშიც ავტომობილებისთვის დაკეტილი იყო, სარემონტო სამუშაოები კი მთელი 2026 წლის განმავლობაში იყო დაგეგმილი. გამგზავრებამდე გადაამოწმეთ, ხომ არ გაიხსნა გზა.

სნოს შემდეგ ასფალტი მალე მთავრდება და ხრეშიანი გზა იწყება. დაბიდან ზემოთ ადგილობრივი მძღოლები ჯიპებით დადიან, ბარიერთან ავტოსადგომი კი 2026 წელს დღეში 10 ლარი ღირდა. თავად ჯუთა ჭაუხის დაკბილული მასივის ძირას, დაახლოებით 2200 მეტრზეა. ეს ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში ყველაზე მაღლა მდებარე დასახლებული სოფელია.

სოფლიდან ბილიკი ხეობას მიუყვება. 1,1 კმ-ში, დაახლოებით ნახევარ საათში, თავშესაფარი Fifth Season შეგხვდებათ, სადაც კაფეა. კიდევ 2,6 კმ-ის შემდეგ ჭაუხის კედლის ძირას ჩანჩქერთან და პატარა ტბასთან იქნებით. სოფლიდან ტბამდე და უკან დაახლოებით 8 კმ-ია, რასაც 3-4 საათი სჭირდება, დაკეტილი მონაკვეთის ჩათვლით კი დაახლოებით 13 კმ. ბილიკი ადვილია, მაგრამ სიმაღლე 2000 მეტრს აღემატება და ამინდი სწრაფად იცვლება, ამიტომ თბილი ქურთუკი ზაფხულშიც წაიღეთ. გამოცდილი მოლაშქრეები ჭაუხის უღელტეხილის (3338 მ) გავლით ხევსურეთში, აბუდელაურის ტბებამდე მიდიან. ეს ორდღიანი ლაშქრობაა.

ჯუთაში სეზონი დაახლოებით ივნისიდან ოქტომბრამდე გრძელდება. 2026 წელს გვიანი თოვლის გამო სეზონი მხოლოდ ივნისში დაიწყო, ჭაუხის უღელტეხილზე კი თოვლი შეიძლება ოქტომბრის დასაწყისშივე დადოს.

როგორ ვესტუმროთ თრუსოს ხეობას და საჭიროა თუ არა პასპორტი?

სტეფანწმინდიდან ტაქსით ან ჯიპით დაახლოებით 18 კმ-ს გაივლით სოფელ ქვემო ოქროყანამდე, მთავარი გზიდან კობთან გადაუხვევთ, იქიდან კი თერგის გასწვრივ ზაქაგორის ციხემდე ფეხით მიდიხართ. ცალი მიმართულებით დაახლოებით 11 კმ-ია, მისვლა-დაბრუნებას 5-7 საათი სჭირდება. პასპორტი ან პირადობის მოწმობა აუცილებლად თან იქონიეთ, ზაქაგორთან სასაზღვრო პოლიციის საგუშაგოა და მის იქით ნებართვის გარეშე არ გიშვებენ.

ხეობაში გრუნტის გზა მიდის, ზოგან დაზიანებული, წვიმის შემდეგ კი ტალახიანი. ჩვეულებრივი ავტომობილი საუკეთესო შემთხვევაში ოქროყანამდე ადის, ჯიპით კი პირველ ტრავერტინებამდე შეგიძლიათ მიხვიდეთ და მაშინ ფეხით სიარული 3-4 საათამდე მცირდება.

გზად მიტოვებულ ოსურ სოფლებს გაივლით. მათგან ყველაზე ცნობილი კეთრისია, რომელიც თითქმის მთლიანად დანგრეულია. მის ახლოს მინერალური წყაროების თეთრი და ნარინჯისფერი ტრავერტინებია. სოფელ აბანოსთან პატარა მინერალური ტბაა, რომლის წყალიც ნახშირორჟანგის გამო ბუყბუყებს. ზაქაგორის ციხე დაახლოებით 2240 მეტრზეა. მისგან მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი, მათთან ასვლა კი შეიძლება. გზაზე ჩრდილი თითქმის არ არის, ამიტომ წყალი და საჭმელი წაიღეთ.

თრუსოში დაახლოებით ივნისიდან ოქტომბრამდე დადიან. ნოემბრიდან მაისამდე გზას თოვლი კეტავს.

როგორ ვნახოთ გველეთის ჩანჩქერი და დარიალის მონასტერი?

ორივე ადგილი სტეფანწმინდიდან ჩრდილოეთით 7-11 კმ-ში, რუსეთის საზღვრისკენ მიმავალ ასფალტიან გზაზეა, მთელი წელი ღიაა და ორივეს ერთად 1,5-2 საათი სჭირდება. გველეთის ჩანჩქერი დაბიდან დაახლოებით 7 კმ-შია. გზატკეცილიდან ჯერ 700-800 მეტრი გრუნტის გზაა, შემდეგ კი დიდ ჩანჩქერამდე ქვიან ბილიკზე 15-20 წუთის სავალია. მისვლა-დაბრუნებას დაახლოებით ერთი საათი სჭირდება. წვიმის შემდეგ ქვები მოლიპულია, ზამთარში კი ბილიკი იყინება.

დარიალის მონასტერი ხეობის ყველაზე ვიწრო ადგილას, დაბიდან 10-11 კმ-ში, სასაზღვრო გამშვებ პუნქტთან დგას. ეს წმინდა მთავარანგელოზთა სახელობის ახალი მონასტერია. მისი მშენებლობა 2005 წელს დაიწყო, 2011 წელს კი აკურთხეს. შესვლა უფასოა, დასათვალიერებლად 30-40 წუთი გეყოფათ, ჩაცმის წესები კი იგივეა, რაც გერგეტში. მონასტრის იქით რუსეთის საზღვარია, მასზე დაწვრილებით მოგიყევით სტატიაში ზემო ლარსი.

რა არის სნოს ქვის თავები?

ეს ქართველი მწერლებისა და წმინდანების უზარმაზარი გრანიტის თავებია სოფელ სნოს შესასვლელთან, ბორცვზე, სტეფანწმინდიდან ავტომობილით 10 წუთის სავალზე. მათ სნოელი მოქანდაკე მერაბ ფირანიშვილი კვეთს. გზატკეცილიდან სოფელ აჩხოტთან, თბილისის მიმართულებით უხვევენ, სნომდე კი გზა ასფალტიანია.

პირველი და ყველაზე დიდი ქანდაკება, ცხენზე ამხედრებული წმინდა გიორგი, 1984 წელს დასრულდა. შემდეგ მას რუსთაველის, ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, ვაჟა-ფშაველას, ალექსანდრე ყაზბეგისა და იესო ქრისტეს თავები დაემატა. ბილეთი საჭირო არ არის, შემოწირულობის ყუთში ჩვეულებრივ დაახლოებით 5 ლარს ტოვებენ.

მდინარის გაღმა, თავად სოფელში, კლდეზე XVI საუკუნის სნოს ციხე დგას. შემოსევების დროს ის ხეობის მთავარი სიმაგრე იყო. კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ის მამა სნოელი იყო. სნოს დათვალიერებას 40-60 წუთი სჭირდება. აქ შევლა ყველაზე მოსახერხებელია ჯუთისკენ გზად ან თბილისში დაბრუნებისას.

ღირს თუ არა სიონთან გაჩერება და ღიაა თუ არა ყაზბეგის მუზეუმი?

სიონთან გაჩერება ღირს, 20-30 წუთი გეყოფათ. აქ, მთავარი გზის პირას, დაბიდან თბილისის მიმართულებით დაახლოებით 9 კმ-ში, IX-X საუკუნეების ბაზილიკაა, რომელსაც ხევის სიონს უწოდებენ. მის გვერდით, კლდეზე, ოთხსართულიანი საგუშაგო კოშკი დგას, ეკლესიას კი ქვის გალავანი აკრავს. ადრეულ შუა საუკუნეებში ეს სიმაგრე დარიალისკენ მიმავალ გზას იცავდა. შევლა ადვილია როგორც ყაზბეგისკენ გზად, ისე უკან დაბრუნებისას.

დაბაში ალექსანდრე ყაზბეგის სახლი დგას. მწერალი სწორედ აქ დაიბადა. თავად დაბას 1925 წლიდან 2006 წლამდე ოფიციალურად ყაზბეგი ერქვა. სახლში მხარეთმცოდნეობის მუზეუმია, მაგრამ ბოლო წლებში რესტავრაციის გამო ის ხანგრძლივად იყო დაკეტილი, 2026 წელს მისი გახსნის შესახებ ცნობა კი ვერ ვიპოვეთ, ამიტომ ადგილზე იკითხეთ, ღიაა თუ არა.

როგორ გავატაროთ ორი დღე ყაზბეგში?

პირველ დღეს, გზის შემდეგ, გზატკეცილთან ახლოს მდებარე ადგილები ნახეთ, მეორე დღე კი გერგეტით დილით ადრე დაიწყეთ და დანარჩენი დრო ჯუთას ან თრუსოს დაუთმეთ. ზაფხულში ოთახი წინასწარ დაჯავშნეთ.

• პირველი დღე. ყაზბეგამდე იმ გაჩერებებით მიდიხართ, რომლებიც სტატიაში თბილისიდან ყაზბეგში აღვწერეთ, გზად სიონსაც ნახავთ. შუადღის შემდეგ გველეთი და დარიალის მონასტერი.
• მეორე დღე, დილით ადრე. გერგეტის სამება 7:00-8:00-ზე, სანამ მწვერვალს ღრუბელი დაფარავს და ხალხი მოიმატებს. თავად ეკლესია 9:00-ზე იღება, მაგრამ ადრე მისვლა მყინვარწვერის ხედის გამო ღირს.
• მეორე დღე, გვიან დილით. ივნისიდან ოქტომბრამდე ჯუთა და გასეირნება ჭაუხის ტბამდე, გზად სნო, ან თრუსოს ხეობა. თითოეულს გზის ჩათვლით 6-8 საათი სჭირდება.
• მეორე დღე, საღამოს. დაახლოებით 17:00-ზე გამოდიხართ და თბილისში დაახლოებით 20:00-ზე იქნებით. ან მესამე ღამესაც დარჩით და ორივე ხეობა ნახეთ.

რა არის ღია ყაზბეგში ზამთარში და რა ზაფხულში?

ივნისიდან ოქტომბრის დასაწყისამდე ყველაფერი ღიაა, მათ შორის ჯუთა, თრუსო და გერგეტის მყინვარის ბილიკი. დაახლოებით ნოემბრიდან მაისამდე ჯუთისა და თრუსოს გრუნტის გზებს თოვლი კეტავს, გერგეტი, გველეთი, დარიალი, სნო და სიონი კი ასფალტით მისაწვდომი რჩება.

• ივნისიდან სექტემბრამდე. ყველაფერი მუშაობს, ივნისიდან ხეობებში საერთო მიკროავტობუსები დადის. ყველაზე მეტი ხალხი ივლისსა და აგვისტოშია, ამიტომ ოთახი წინასწარ დაჯავშნეთ.
• ოქტომბერი და ნოემბერი. გერგეტი და თრუსო ოქტომბერში ჩვეულებრივ მისაწვდომია, მაგრამ თოვლი ნებისმიერ კვირას შეიძლება მოვიდეს, ღამით ყინავს, ჭაუხის უღელტეხილზე კი თოვლი ოქტომბრის დასაწყისიდანვე შეიძლება იდოს. ოქტომბრის შუა რიცხვების შემდეგ ჯუთაში ან თრუსოში წასვლამდე სტეფანწმინდაში იკითხეთ, ნოემბრისთვის კი ხეობები ჩვეულებრივ დაკეტილია.
• დეკემბრიდან მარტამდე. დაბა თოვლშია, გერგეტის გზა იყინება და ზემოთ მხოლოდ ჯიპით ან ფეხით ადიან, გველეთის ბილიკიც იყინება. ჯუთა და თრუსო დაკეტილია. ლაშქრობის ნაცვლად თოვლის ფეხსაცმლით სეირნობაა ადგილობრივ გიდთან ერთად და თხილამურებით სრიალი გუდაურში. დაწვრილებით სტატიაში ყაზბეგი ზამთარში.
• აპრილი და მაისი. თოვლი აპრილამდე, ზოგჯერ მაისამდე დევს, ხეობები კი ჩვეულებრივ მაისის ბოლოს ან ივნისში იხსნება. 2026 წელს გვიანი თოვლის გამო ჯუთაში სეზონი მხოლოდ ივნისში დაიწყო.
• ჯვრის უღელტეხილი. დაახლოებით ნოემბრის ბოლოდან აპრილამდე, ზვავსაშიშროების მაღალი დონის დროს, გზას გუდაურსა და კობს შორის კეტავენ, ზოგჯერ რამდენიმე დღით. გამგზავრებამდე საავტომობილო გზების დეპარტამენტის შეტყობინებები შეამოწმეთ.

როგორი ამინდია ყაზბეგში და პრობლემაა თუ არა სიმაღლე?

1740 მეტრზე მდებარე სტეფანწმინდაში მთელი წელი გრილა. დღის საშუალო მაქსიმუმი ივლისსა და აგვისტოში დაახლოებით 20 °C-ია, ოქტომბერში 11 °C, იანვარში -2 °C, ღამით კი ზაფხულში დაახლოებით 8 °C, ოქტომბერში 0 °C და იანვარში -11 °C. ყველაზე მეტი ნალექი მაისიდან აგვისტომდე მოდის, დილა ჩვეულებრივ უფრო მოწმენდილია, ვიდრე შუადღე, ზაფხულში შუადღის შემდეგ კი სეტყვაც იცის, ამიტომ გერგეტი და მყინვარწვერის ხედი დილისთვის დაგეგმეთ.

უმეტესობისთვის სიმაღლე პრობლემა არ არის. მთის ავადმყოფობის რისკი დაახლოებით 2400 მეტრის ზემოთ ჩნდება, დაბა, გერგეტი (2170 მ), ჯუთა (დაახლოებით 2200 მ) და თრუსოს ხეობა (2240 მ-მდე) კი ამაზე დაბლაა. თუმცა გერგეტზე ასვლისას შეიძლება სუნთქვა გაგიჭირდეთ. უფრო მაღლა მხოლოდ გერგეტის მყინვარზე, მეტეოსადგურთან (3653 მ) და ჭაუხის უღელტეხილზე (3338 მ) ადიან, ეს კი გამოცდილი მოლაშქრეების მარშრუტებია.

თბილი ქურთუკი ივლისშიც წაიღეთ, 2000 მეტრის ზემოთ ამინდი სწრაფად იცვლება.

ყაზბეგი, ბორჯომი თუ სვანეთი, რა აირჩიოთ მოკლე მოგზაურობისთვის?

ერთი-ორი დღით მაღალი მთებისთვის ყაზბეგი აირჩიეთ, მშვიდი კურორტისა და ტყეში სეირნობისთვის კი ბორჯომი. სვანეთამდე დაახლოებით 450 კმ და 7-8 საათია, ამიტომ მას მინიმუმ სამი დღე სჭირდება.

• ყაზბეგი. თბილისიდან დაახლოებით 155 კმ და 3 საათი. მყინვარები, გერგეტი და ლაშქრობები 1740 მეტრიდან ზემოთ. ერთ დღეშიც შეიძლება, მაგრამ ღამის გათევით ჯობია. ზამთარში ჯვრის უღელტეხილს ზოგჯერ კეტავენ.
• ბორჯომი. დაახლოებით 160 კმ და 2,5 საათი. მინერალური წყლების პარკი, წყაროები და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტყეები, 30 კმ-ით მაღლა კი ბაკურიანის სათხილამურო ფერდობები. გზა მაღალ უღელტეხილებზე არ გადის, ამიტომ ბორჯომში მთელი წელი შეიძლება წასვლა. დაწვრილებით სტატიაში ბორჯომი და ბაკურიანი.
• სვანეთი. მესტიამდე გზით დაახლოებით 450 კმ და 7-8 საათია, ან პატარა თვითმფრინავით ნატახტრიდან. სვანური კოშკები და უშგული შხარის ძირას. მინიმუმ სამი დღე. დაწვრილებით სტატიაში მესტია და უშგული.
• ერთდღიანი მოგზაურობის სხვა იდეები სტატიაშია სად წავიდეთ თბილისიდან ერთი დღით.