გზა მესტიასა და უშგულამდე

გზა თბილისიდან

თბილისიდან მესტიამდე დაახლოებით 450 კმ-ია. გზა დასავლეთით, ქუთაისის გავლით ზუგდიდამდე მიდის, იქიდან კი ჩრდილოეთით უხვევს და ენგურის ხეობას აუყვება. ხანგრძლივი გაჩერებების გარეშე გზას 7-8 საათი სჭირდება, ამიტომ ბევრი მგზავრობას ორად ყოფს და ღამეს ქუთაისში ან ზუგდიდში ათევს.

თბილისიდან ქუთაისამდე რიკოთის ახალი ავტომაგისტრალით დაახლოებით 3 საათია, ზუგდიდამდე 4-4,5 საათი. მესტიამდე ქუთაისიდან კიდევ 4,5-5,5 საათია, ზუგდიდიდან კი დაახლოებით 3 საათი. რა ნახოთ საღამოს ქუთაისში, წაიკითხეთ ჩვენს სტატიაში ქუთაისის ღირსშესანიშნაობების შესახებ.

გზად, როგორც წესი, ენგურჰესის კაშხალთან ჩერდებიან. ის დაბა ჯვართანაა, ზუგდიდიდან 40-50 წუთის სავალზე. კაშხლის ბეტონის თაღი 271 მეტრი სიმაღლისაა, ეს მსოფლიოს ერთ-ერთი უმაღლესი თაღოვანი კაშხალია. კაშხლის შიგნით ფასიანი ექსკურსიები ტარდება, მათზე წინასწარ უნდა ჩაეწეროთ. საწვავი ზუგდიდში ჩაასხით, მის შემდეგ გზა მთაში ადის.

ტრანსფერი

თბილისი → მესტია

≈ 8 სთ 30 წთ460 კმ430 $-დან385 €-დან1120 ₾-დან

ქუთაისიდან და ბათუმიდან

ქუთაისიდან მესტიამდე დაახლოებით 220 კმ-ია, ავტომობილით 4,5-5,5 საათი. ქუთაისის აეროპორტი ქალაქის დასავლეთით, ზუგდიდის გზაზეა, ასე რომ, სვანეთში ჩამოფრენის დღესვე შეგიძლიათ წახვიდეთ. ადრე თუ გახვალთ, გზად მარტვილის კანიონსაც ნახავთ. ბათუმიდან გზა ზღვის გასწვრივ ზუგდიდამდე მიდის და იქიდან იმავე ხეობას აუყვება. ეს დაახლოებით 275 კმ-ია, 5,5-6,5 საათი.

მესტიაში თბილისიდან, ქუთაისის აეროპორტიდან და ბათუმიდან ჩაგიყვანთ. მძღოლი სასტუმროდან აგიყვანთ ან აეროპორტში დაგხვდებათ. გზად გაჩერდება იქ, სადაც სთხოვთ, მაგალითად კაშხალთან ან ზუგდიდში სადილად, და დაგელოდებათ. ფასზე წინასწარ თანხმდებით და ის აღარ იცვლება. მძღოლს მგზავრობის ბოლოს უხდით, საბავშვო სავარძელი უფასოა. მოგვწერეთ თარიღები და ფასს გეტყვით.

მატარებელი და მიკროავტობუსი

ზუგდიდის ღამის მატარებელი, რომელიც ძველ გზამკვლევებშია მითითებული, 2020 წელს გაუქმდა და აღარ აღდგენილა. ახლა დღეში ერთი მატარებელი დადის. ის თბილისის ცენტრალური სადგურიდან დაახლოებით 8:15-ზე გადის, გზაში 5,5-6 საათია. ბილეთი მეორე კლასში 16 ლარი ღირს, პირველში 28 ლარი, ბიზნეს კლასში კი 43 ლარი. ბილეთების გაყიდვა დაახლოებით ორი კვირით ადრე იწყება.

ზაფხულში ზუგდიდის სადგურთან მატარებელს მესტიის მიკროავტობუსები ხვდება. გზაში დაახლოებით 4 საათია, ხაიშთან სადილად ჩერდებიან, მგზავრობა კი 35-40 ლარი ღირს. თბილისიდან პირდაპირი მიკროავტობუსი დაახლოებით 7:00-ზე გადის სადგურის მოედნიდან და სამგორიდან. ბილეთი 40-60 ლარი ღირს, გზა 9-10 საათს გრძელდება. ქუთაისის ცენტრალური ავტოსადგურიდან მიკროავტობუსი დაახლოებით 9:00-ზე ან 10:00-ზე გადის, ბილეთი დაახლოებით 40 ლარი ღირს. ბათუმიდან ჯობია, ზუგდიდში გადაჯდეთ.

თვითმფრინავით ნატახტრიდან

ავიაკომპანია Vanilla Sky მესტიაში პატარა თვითმფრინავებით ნატახტრის აეროდრომიდან დაფრინავს. აეროდრომი თბილისიდან 23 კმ-ით ჩრდილოეთითაა. ფრენას საათზე ნაკლები სჭირდება. ავიაკომპანიის საიტის მიხედვით, ზრდასრულის ბილეთი ცალი მიმართულებით 90 ლარი ღირს. აეროდრომამდე თბილისის ცენტრიდან უფასო მიკროავტობუსი დადის, რომელიც რეისამდე 2 საათით ადრე გადის. 2026 წელს ბილეთები vanillasky.ge-ზე იყიდება.

რეისები მხოლოდ კარგი ხილვადობისას სრულდება, ამიტომ მათ ხშირად ბოლო წუთს აუქმებენ. ზაფხულში ბილეთები სწრაფად თავდება, ბარგი კი ხელბარგის ჩათვლით 15 კგ-მდეა დაშვებული. უკან გამოფრენამდე ერთი დღე მარაგად დაიტოვეთ ან მზად იყავით, რომ ავტომობილით დაბრუნდეთ.

მესტია, კოშკები და მუზეუმი

სვანური კოშკები ძირითადად IX-XII საუკუნეებში აშენდა. ეს სამ-ხუთსართულიანი ქვის საცხოვრებელი კოშკებია, სადაც ოჯახი საფრთხის დროს აფარებდა თავს. მესტიაში ათობით ასეთი კოშკია, ზემო სვანეთი კი 1996 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაშია. თითქმის ყველა კოშკი კერძოა, მაგრამ მარგიანების სახლ-მუზეუმში კოშკში ასვლა შეიძლება.

სვანეთის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში სვანური ეკლესიების ხატები, ხელნაწერები და სახარებები ინახება, ასევე ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური ნივთები. დათვალიერებას დაახლოებით ორი საათი სჭირდება. ორშაბათობით მუზეუმი არ მუშაობს.

დაბის ბოლოდან საბაგირო ჰაწვალის სათხილამურო კურორტზე და უფრო მაღლა, ზურულდის ქედზე ადის, საიდანაც უშბა და თეთნულდი ჩანს. ზაფხულში ასვლა-ჩამოსვლის ბილეთი 20-25 ლარი ღირს, მაგრამ საბაგირო ყოველთვის დროზე არ იხსნება. 2026 წელს ის მხოლოდ აგვისტოში ამუშავდა, ამიტომ სასტუმროში იკითხეთ.

ჩალაადის მყინვარი და ქორულდის ტბები

მესტიიდან ყველაზე ადვილად მისასვლელი მყინვარი ჩალაადია. აეროპორტის გავლით ავტომობილით დაახლოებით 20 წუთში საფეხმავლო ხიდამდე მიხვალთ, იქიდან კი 1-1,5 საათი ტყეში ფეხით უნდა იაროთ. ბოლო მონაკვეთი დიდ ლოდებზე გადის. ყინულზე ფეხს ნუ შედგამთ.

ქორულდის ტბები დაახლოებით 2700 მეტრ სიმაღლეზეა, მესტიაზე 1200-ოდე მეტრით მაღლა. დაბის თავზე მდგარ ჯვრამდე ასვლას დაახლოებით 2 საათი სჭირდება, იქიდან ტბებამდე კიდევ დაახლოებით 2 საათი. ჩამოსვლის ჩათვლით 7 საათი ან მეტი გაითვალისწინეთ. იმავე გზაზე ჯიპებიც დადის, ამიტომ, თუ გინდათ, ფეხით მხოლოდ ერთი მიმართულებით გაიარეთ.

უშგული, ლამარია და შხარა

მესტიიდან უშგულამდე დაახლოებით 45 კმ-ია. გზა ახლა თითქმის მთლიანად მობეტონებულია, ხრეშიანი მხოლოდ რამდენიმე მოკლე მონაკვეთია. ზაფხულში იქამდე 1-1,5 საათში ჩახვალთ. უშგული ხუთი სოფელია დაახლოებით 2100 მეტრ სიმაღლეზე, სადაც 200-ოდე ადამიანი ცხოვრობს. ეს ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მუდმივი დასახლებაა.

ყველაზე მეტი კოშკი ჩაჟაშში დგას. უშგულის ეს ნაწილი მუზეუმ-ნაკრძალად არის დაცული. სოფლების თავზე, გორაზე, ლამარიაა, შუა საუკუნეების პატარა ეკლესია. მის უკან შხარა აღმართულა, დაახლოებით 5200 მეტრი სიმაღლის, საქართველოს უმაღლესი მწვერვალი. შხარის მყინვარამდე ენგურს მიუყვებით, თითქმის აღმართების გარეშე. ორივე მიმართულებით დაახლოებით 16 კმ-ია, 5-7 საათის სავალი.

როდის წავიდეთ და როგორია გზა ზამთარსა და გაზაფხულზე

მთავარი სეზონი ივნისიდან სექტემბრამდეა, ყველაზე მეტი ხალხი აგვისტოშია. სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრის დასაწყისამდე ამინდი, როგორც წესი, ჯერ კიდევ კარგია, ხალხი კი ნაკლებია. ოქტომბრის ბოლოს მთაში შეიძლება თოვლი მოვიდეს. ზამთარში მესტიაში სათხილამუროდ ჩადიან, ახლოსაა ჰაწვალი და თეთნულდი.

ზუგდიდიდან მომავალ გზას ზამთარში თოვლისგან წმენდენ, მაგრამ დიდი თოვლის ან წვიმის შემდეგ ზვავებისა და მეწყრების გამო ის შეიძლება დროებით ჩაიკეტოს. უშგულის გზასაც ხანდახან კეტავენ, 2025 წლის აპრილში კი უშგულის ზემოთ გზა ზვავსაშიშროების გამო ჩაკეტეს. იმგზავრეთ დღისით, გასვლამდე გაიგეთ, ღიაა თუ არა გზა, ნოემბრიდან მაისამდე კი ერთი დღე მარაგად დაიტოვეთ. სეზონებზე დაწვრილებით წაიკითხეთ სტატიაში როდის ჯობია საქართველოში მოგზაურობა.

სამი დღე სვანეთში

სვანეთს სულ ცოტა სამი სრული დღე დაუთმეთ, გზაში გატარებული დღეების გარდა. თუ მძღოლთან ერთად წასვლა გინდათ, მოგვწერეთ და ფასს გეტყვით.

• პირველი დღე. ქუთაისში ან ზუგდიდში ღამის გათევის შემდეგ მესტიაში მიდიხართ, გზად ენგურჰესთან ჩერდებით. საღამოს კოშკებს შორის გაისეირნეთ.
• მეორე დღე. უშგული. ჩაჟაში, ლამარია და, თუ ძალა გეყოფათ, შხარის მყინვარი. ვახშმისთვის მესტიაში ბრუნდებით.
• მესამე დღე. დილით ჩალაადის მყინვარი, შუადღის შემდეგ მუზეუმი და მარგიანების კოშკი. ან მთელი დღე ქორულდის ტბების ბილიკს დაუთმეთ.
• მეოთხე დღე. უკან ქუთაისში, ბათუმში ან თბილისში ბრუნდებით.