რა ვნახოთ თბილისში ერთ ან ორ დღეში

ძველი ქალაქი და მშვიდობის ხიდი

გასეირნება თავისუფლების მოედნიდან დაიწყეთ, აქ ამავე სახელის მეტროს სადგურია. მოედნიდან ძველ ქალაქში კოტე აფხაზის, ყოფილი ლესელიძის, ქუჩა ჩადის. გზად სიონის ტაძარში შედით, სადაც წმინდა ნინოს ვაზის ჯვარი ინახება. ახლოსაა VI საუკუნის ანჩისხატის ბაზილიკა, თბილისის უძველესი შემორჩენილი ეკლესია.

ანჩისხატის უკან, შავთელის ქუჩაზე, რეზო გაბრიაძის თოჯინების თეატრის საათის კოშკი დგას. ყოველ საათში ზემოთ პატარა კარი იღება, გამოდის ანგელოზი და ზარს რეკავს. 12:00-სა და 19:00-ზე აქ მოკლე თოჯინურ წარმოდგენას აჩვენებენ, რომლის ნახვაც უფასოა.

კოშკიდან მშვიდობის ხიდამდე ორიოდე წუთის სავალია. ეს მინისა და ფოლადის 150-მეტრიანი საფეხმავლო ხიდია, რომელიც 2010 წელს გაიხსნა. საღამოს მას ათასზე მეტი LED ნათურა ანათებს. მეორე ნაპირზე რიყის პარკია, საიდანაც ნარიყალაზე საბაგირო ადის.

მდინარის თავზე, კლდეზე მეტეხის ტაძარი დგას, რომელიც 1278-1289 წლებში აშენდა. მის გვერდით თბილისის დამაარსებლის, ვახტანგ გორგასლის ცხენოსანი ძეგლია. აქედან მეორე ნაპირზე აბანოები და ციხე კარგად ჩანს. უფრო ზემოთ, ელიას მთაზე, სამების საკათედრო ტაძარი დგას. ის 2004 წელს აკურთხეს და საქართველოს ყველაზე დიდი ტაძარია. ეკლესიაში ქალებს თავი დაფარული უნდა ჰქონდეთ, თავსაფრებს ჩვეულებრივ შესასვლელთან ნახავთ.

ტური

თბილისი ავტომობილით, ნახევარი დღე

1 დღე≈ 4 სთ120 $-დან110 €-დან315 ₾-დან

ნარიყალა და საბაგირო

ნარიყალას ციხე ძველი ქალაქის თავზე, ბორცვზე IV საუკუნიდან დგას. სახელი მონღოლებმა დაარქვეს, „ნარინ ყალა“ „პატარა ციხეს“ ნიშნავს. 1827 წელს ციხის ნაწილი მიწისძვრამ დააზიანა და შემდეგ დაშალეს, თუმცა შემორჩენილი კედლები და კოშკები ძველი ქალაქის თითქმის ყველა წერტილიდან ჩანს. ციხეში წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაა, რომელიც 1990-იან წლებში აღადგინეს. შესვლა უფასოა.

ციხიდან ქედის გასწვრივ ფეხით ათ წუთში ქართლის დედასთან მიხვალთ. 20-მეტრიანი ქანდაკება 1958 წელს, თბილისის 1500 წლის იუბილესთან დაკავშირებით აღმართეს. ერთ ხელში ღვინის თასი უჭირავს მეგობრებისთვის, მეორეში ხმალი მტრებისთვის.

• საბაგირო რიყის პარკიდან ნარიყალამდე ადის. ასვლას დაახლოებით ორი წუთი სჭირდება.
• ბილეთი ერთი მიმართულებით 2,5 ლარი ღირს. იხდით Metromoney ბარათით, ნაღდ ფულს არ იღებენ. ბარათის ყიდვა და შევსება სადგურზეც შეიძლება.
• საბაგირო 10:00-დან გვიან საღამომდე მუშაობს, ზაფხულში უფრო დიდხანს, ვიდრე ზამთარში. ძლიერი ქარის დროს მას აჩერებენ.
• ქვემოთ ფეხით ჩამოსვლა ჯობია. კიბეები პირდაპირ გოგირდის აბანოებთან ჩადის, გზას დაახლოებით 15 წუთი სჭირდება.

აბანოთუბნის გოგირდის აბანოები

თბილისი ცხელი წყაროების გარშემო გაიზარდა. ლეგენდის მიხედვით, ვახტანგ გორგასალი აქ ნადირობდა, როცა მისი შევარდენი ხოხობთან ერთად ცხელ წყაროში ჩავარდა. სწორედ მაშინ გადაწყვიტა მეფემ ამ ადგილას ქალაქის აშენება. სახელიც სიტყვა „თბილიდან“ მოდის. გოგირდიანი წყალი მიწიდან დაახლოებით 38-40 °C ტემპერატურით ამოდის, აბანოების აგურის გუმბათები კი ნარიყალას ძირში, პირდაპირ ქუჩის დონეზე მოჩანს.

• საერთო განყოფილება, ქალებისთვის და კაცებისთვის ცალ-ცალკე, ყველაზე იაფი ვარიანტია. ჩვეულებრივ 10 ლარამდე ღირს.
• ცალკე ნომერს აუზით მთელი კომპანიისთვის საათობრივად ქირაობენ. ფასი საათში დაახლოებით 50 ლარიდან იწყება, ცნობილ აბანოებში კი გაცილებით ძვირია.
• ყველაზე შესამჩნევი ჭრელი აბანოა, რომლის ფასადიც ლურჯი მოზაიკითაა მოპირკეთებული.
• ქისით გახეხვასა და მასაჟში ცალკე იხდით.
• საღამოსთვის და შაბათ-კვირისთვის ნომერი ერთი-ორი დღით ადრე დაჯავშნეთ.
• აბანოების უკან ლეღვთახევის ხეობა იწყება. ნაკადულის გასწვრივ ბილიკი პატარა ჩანჩქერამდე მიდის, ფეხით ხუთი წუთის სავალია. ახლოს ჯუმა მეჩეთია, სადაც სუნიტები და შიიტები ერთად ლოცულობენ.

რუსთაველის გამზირი, მშრალი ხიდი და მთაწმინდა

რუსთაველის გამზირი თავისუფლების მოედნიდან მეტროს სადგურ „რუსთაველამდე“ 1,5 კმ-ზეა გადაჭიმული. გამზირზე დგას პარლამენტი, ოპერისა და ბალეტის თეატრი, რუსთაველის თეატრი, ქაშვეთის ეკლესია და საქართველოს ეროვნული მუზეუმი. მუზეუმში ნახეთ არქეოლოგიური საგანძური ძველი კოლხეთის ოქროთი. მუზეუმი სამშაბათიდან კვირის ჩათვლით, 10:00-დან 18:00-მდე მუშაობს, ორშაბათს კი დაკეტილია.

მშრალი ხიდის ბაზრობა თავისუფლების მოედნიდან ფეხით 10-15 წუთის სავალზეა. აქ ყიდიან საბჭოთა სამკერდე ნიშნებს, ჭურჭელს, ძველ ფოტოაპარატებს, ნახატებსა და ყანწებს. ბაზრობა ყოველდღე, დაახლოებით 10:00-დან 17:00-მდე მუშაობს. ყველაზე მეტი გამყიდველი შაბათ-კვირას არის, წვიმიან დღეებში კი ბევრი არ მოდის.

მთაწმინდა ტელეანძით ცენტრის ნებისმიერი წერტილიდან ჩანს. ზემოთ ფუნიკულიორი ადის, რომელიც პირველად 1905 წელს ამოქმედდა. ქვედა სადგური ჭონქაძის ქუჩაზეა. სალაროში ჯერ პარკის ბარათს ყიდულობთ 2 ლარად, მგზავრობა კი ერთი მიმართულებით 10 ლარი ღირს. შუა სადგურზე შეგიძლიათ ჩამოხვიდეთ მამადავითის ეკლესიასა და პანთეონთან, სადაც ილია ჭავჭავაძე, ალექსანდრე გრიბოედოვი და ბევრი სხვა ცნობილი ადამიანია დაკრძალული. 19:00-ის შემდეგ ფუნიკულიორი შუა სადგურზე არ ჩერდება.

ზემოთ გასართობი პარკი და 65-მეტრიანი ეშმაკის ბორბალია. პარკი 770 მეტრის სიმაღლეზეა, ეს ქალაქის უმაღლესი წერტილია და აქედან მთელი თბილისი ჩანს. ასვლისთვის საუკეთესო დრო მზის ჩასვლაა.

გეგმა ერთი ან ორი დღისთვის

მარშრუტი მშვიდ ტემპზეა გათვლილი და თითქმის მთლიანად ფეხით გაივლება.

თუ მეორე დღეს ქალაქიდან გასვლა გინდათ, წადით მცხეთაში. საქართველოს ძველი დედაქალაქი თბილისიდან 20 კმ-შია და მის მთავარ ტაძრებს ნახევარ დღეში მოასწრებთ.

• პირველი დღე, დილა. თავისუფლების მოედანი, კოტე აფხაზის ქუჩა, სიონი და ანჩისხატი. 12:00-ისთვის გაბრიაძის კოშკთან იყავით.
• პირველი დღე, შუადღე. მშვიდობის ხიდი, რიყის პარკი და საბაგირო ნარიყალამდე. შემდეგ ქართლის დედა და ფეხით ჩასვლა აბანოებსა და ჩანჩქერთან.
• პირველი დღე, საღამო. მზის ჩასვლა მეტეხთან, შემდეგ გოგირდის აბანო და ვახშამი ძველ ქალაქში.
• მეორე დღე, დილა. მშრალი ხიდის ბაზრობა და გასეირნება რუსთაველის გამზირზე.
• მეორე დღე, შუადღე. ეროვნული მუზეუმი (ორშაბათს დაკეტილია) და სადილი. მზის ჩასვლისკენ ფუნიკულიორით მთაწმინდაზე ასვლა.
• მეორე დღე, საღამო. „ფაბრიკა“ ნინოშვილის ქუჩაზე. ყოფილი საბჭოთა სამკერვალო ფაბრიკა 2016 წელს ჰოსტელად გადაკეთდა, გრაფიტიანი ეზოს გარშემო კი ბარები და კაფეებია. ახლოსაა აღმაშენებლის გამზირი XIX საუკუნის აღდგენილი სახლებით.

გადაადგილება ქალაქში

ძველი ქალაქი, ნარიყალა და აბანოები ჯობია ფეხით მოიაროთ. ქუჩები აქ ციცაბო და ქვაფენილიანია, ამიტომ კომფორტული ფეხსაცმელი ჩაიცვით. მეტროში ორი ხაზია. მგზავრობა Metromoney ბარათით 1 ლარი ღირს, თავად ბარათი კი 2 ლარი. ამავე ბარათით საბაგიროშიც იხდით. Bolt-ის ტაქსი ცენტრის ფარგლებში ჩვეულებრივ 10 ლარამდე ჯდება.

ავტომობილი იქ გამოგადგებათ, სადაც ფეხით შორია, მაგალითად მთაწმინდაზე ან თბილისის ზღვის თავზე, „საქართველოს მატიანესთან“. ჩვენს თბილისის კერძო ტურზე მძღოლი დაახლოებით ოთხ საათში ქალაქის მთავარ ადგილებს მოგატარებთ, ფასი კი ფიქსირებულია. თუ თბილისში თვითმფრინავით ჩამოდიხართ, შეუკვეთეთ ტრანსფერი აეროპორტიდან. აეროპორტი ცენტრიდან 17 კმ-შია. მძღოლს მგზავრობის ბოლოს უხდით.